Creatieve technieken

Tips om het creatieve proces te kickstarten. Songwriters schrijven nummers door eerst op de gitaar of de piano te improviseren; voor naamgeving is dit die piano of gitaar.

Algemene tip: prime jezelf

Namen verzinnen is een deels bewust-rationeel en deels een onbewust proces. Je kunt het onbewuste stimuleren door lijsten met namen uit verschillende categorieën door te lezen. Wanneer je bijvoorbeeld namen van startups bij AngelList doorneemt, zul je zien dat je gemakkelijker dit soort namen bedenkt. Wanneer je bij de IMDB namen van het film-noir-genre in je hoofd prent, of na het lezen van een hoofdstuk uit Finnegans Wake, ga je heel anders denken. (Probeer eens alle drie na elkaar te doen.)

Amazon is een rake metafoor voor de stromen goederen en geld die dit bedrijf laat stromen.

Amazon is een rake metafoor voor de stromen goederen en geld die dit bedrijf laat stromen.

Beeld: Amazon (pressroom)

Bedenk creatieve metaforen

Kies een eigenschap die kenmerkend is voor dat-waar-je-een-naam-voor-zoekt. Bijvoorbeeld: groot, sterk, gezellig, pittig, inventief, dun, dik, vierkant, nat, hightech, ambachtelijk. Zoek nu zoveel mogelijk namen van objecten die diezelfde eigenschap of combinaties van eigenschappen hebben. Kijk of je met die woorden als basis namen kunt maken. Bestaande metaforen kun je gemakkelijk vinden met zoekopdrachten in Google.

Van klein naar groot

Basisschool De Paperclip is vernoemd naar een van de kleinste dingen die er in de school te vinden zijn; Toy Universe is juist vernoemd naar de grootst benoembare ruimte waarin het zich bevindt. Tussen deze twee uitersten vind je namen als Restaurant ’t Lepeltje, Schindler’s List, Dossier Duurzaam, Paperdesk, De Wankele Tafel, De Kist, De Kast, Kamer van Koophandel, De Naamafdeling, Het Huis, Poëzieplein, Quality Street, Boulevard Outdoor, Automatiek ’t Centrum, Falafel City, Brasserie Oud-Limburg, Videoland, Benelux Tunnel, Hotel Europa, NAVO, Wijnwereld, PlanetPizza, De Melkweg. Kijk om je heen, ga stapsgewijs van piepklein naar heel groot en verzin daar namen mee. Deze weg is al veel bewandeld, maar de mogelijkheden zijn zeker nog niet uitgeput.

Bewerk spreekwoorden en catchphrases

Zoek spreekwoorden en catchphrases op die te maken hebben met dat-waar-je-een-naam-voor-zoekt. Dat kan ook een typisch zinnetje van een klant zijn of een regel uit een songtekst. Kijk of je met de woorden uit die zinnen namen kunt bedenken. Voorbeelden: Zanggezelschap The Fat Lady, The Brass Monkey Bar, beleggingsclub Droog schaap & appeltje en interieurzaak Heinde & Van Verre. Philips bedacht lang geleden de productnaam Knijpkat, afgeleid van de uitdrukking de kat in het donker knijpen. In onze lijst met online naslagwerken vind je verschillende verzamelingen van zegswijzen.

Woordspelingen of portmanteaunamen met een rijmwoordenboek

Zoek van een basiswoord naar rijmwoorden, bijvoorbeeld met het gratis te gebruiken Van Dale Rijmwoordenboek (of in je geheugen). Zoek vervolgens in een gewone woordenlijst (of in je geheugen) naar samengestelde woorden die met dat rijmwoord beginnen en vervang het rijmwoord door je basiswoord. Zo vind je namen van het type Beerhunter, Growbot, Kloffieleut, etc.
 

De Vegetarische Slager is een voorbeeld van hoe je met een oxymoron een markt openbreekt

De Vegetarische Slager is een voorbeeld van hoe je met een oxymoron een markt openbreekt

Oxymorons

Een oxymoron is een vorm van beeldspraak met twee normaal gesproken onverenigbare begrippen, zoals global village, dwergolifant, levend lijk, ziende blind, Kneedbaar Hout, softijs, stadsnomade, vierkante cirkel, verrijdbare winkelstraat, eenpersoons bankstel, De Vegetarische Slager, Cool Peppers, Liquid Ice, gezelschapsrobot, MBA in één Dag, Smart Fish, etc. Het kunnen geweldige namen zijn wanneer ze de kern raken: jij hebt iets dat onmogelijk werd geacht. Om een goede oxymoron te vinden, moet je op zoek gaan naar heftige tegenstellingen: keihard & zacht, hard & vloeibaar, oerdom & intelligent, donder & zonneschijn, wereldwijd en dorps, te smerig voor woorden & heerlijk, etc. Probeer vanuit je product of dienst te associëren naar dit soort tegenstellingen.

Karakterisering in 2, 3, 4, 1

Dit zijn gemakkelijk te bedenken namen en soms zit er een uitzonderlijk goede tussen. Geef een karakterisering van dat wat je wilt benoemen in een aantal woorden die je al dan niet met voegwoorden, ampersands, komma’s of andere tekens verbindt. Voorbeelden: Brood en spelen; Black + Decker; Liefhertje en De Grote Witte Reus; sex, drugs & rock ‘n’ Roll; geld, drank en lekkere wijven; Dille & Kamille; Groen & Gras; The Cook, the Thief, his Wife and her Lover; veni, vidi, vici; blood, sweat and tears; Abercrombie & Fitch. Probeer ook eens om woorden van verschillende woordsoorten te combineren, bijvoorbeeld een eigennaam met een werkwoord of een bijvoeglijk naamwoord met een werkwoordsvorm. Oude zegswijzen zoals weer en wind zijn gebaseerd op bijvoeglijk naamwoord-zelfstandignaamwoord-combinaties; in dit geval op winderig weer. Je kunt ook spelen met verschillende woordlengtes. Let ook op de afkorting die de namen geven.

Fantasy-namen

Schrijvers die fantasiewerelden creëren, zoals J.R.R. Tolkien, J.K. Rowling en de makers van Star Trek, gebruiken klanksymboliek en op analogie gebaseerde technieken om namen voor hun werelden te vinden. Mordor, Quidditch, Dementor, Klingon, Kryptonite, The Leaky Cauldron, dat soort namen. Probeer namen voor een parallel universum te bedenken.

Judas is net als Duvel en Lucifer een tegenvoeter van vrome abdijbiernamen

Judas is net als Duvel en Lucifer een tegenvoeter van vrome abdijbiernamen

Beeld: Alken-Maes (beeldbank)

Verander van bestaande merknamen één element

Maak een kruising van twee bestaande merknamen

Zippo is als het ware een kruising van Zipper en Brillo: het voorste deel van de eerste naam wordt gecombineerd met de uitgang van de tweede. Je kunt volgens deze methode heel aardige namen vinden, maar het helpt je ook om in woorddelen te gaan denken. Je hoeft niet te ‘knippen’ op de grens van een lettergreep of bij een uitgang en let niet te veel op betekenis; het gaat erom dat het resultaat lekker klinkt.

Inkorten, letters verdubbelen en letters omwisselen

Bedenk namen voor iets heel anders

Je wordt bij naamcreatie onbewust sterk beïnvloed door je onderwerp. Bij een zoektocht naar een naam voor een kledingmerk spoken andere modemerknamen door je hoofd. Bij deze techniek doe je net alsof je een naam voor iets anders moet verzinnen, in dit geval bijvoorbeeld voor een parfum, modemagazine of evenement. Maak er een complete opdracht van een kies je doelgroep iets scherper dan in de echte opdracht. Deze creatieve techniek wordt ook door naamgevingsbureaus gebruikt. Zij geven een freelance naamcreatief bijvoorbeeld zo’n nepopdracht zonder dat hij of zij weet dat het nep is

Vertaal

 

Varieer op naamformules

Namen volgens naamformules zijn de werkpaarden van de naamgeving. Zie onze aparte pagina Naamformules en affixen. Vul de formules op deze pagina in voor dat-wat-een-naam-moet-hebben. Varieer hierop.

Enallages en andere afleidingen